İzmir’de Yeni Endemik Bitki Türü Keşfedildi!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İzmir’in Ödemiş ilçesinde, Batı Anadolu’ya özgü yeni bir bitki türü keşfedildi. ‘İzmir göbek otu’ adı verilen bu bitki, Türkiye’nin ilk endemik göbek otu türü olarak literatürde yerini aldı. Ege Üniversitesi (EÜ) Botanik Bahçesi Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım, “Dünya genelinde toplam 16 göbek otu türü bulunmakta. Türkiye’de ise daha önce 7 tür mevcutken, bu keşif ile birlikte ülkemizdeki göbek otu türü sayısı 8’e ulaştı” şeklinde bilgi verdi.

Keşif, İzmir’in Ödemiş ilçesine bağlı Ovacık Platosu’nda gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar neticesinde gerçekleşti. Ege Üniversitesi ve Hacettepe Üniversitesi’nden araştırmacıların ortak çalışmasıyla tanımlanan bu yeni tür, bilimsel isim olarak ‘Umbilicus choripetalus’ ile adlandırılırken, Türkçe’de ‘İzmir göbek otu’ olarak tanımlandı. Uluslararası bilimsel bir dergide yayımlanarak literatüre giren bu bitki, Türkiye’nin ilk endemik göbek otu türü olma özelliği taşıyor.

Bu buluşun ardında, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve Dr. Tuğkan Özdöl tarafından yürütülen arazi çalışmaları ve türün morfolojik incelemeleri yer alıyor. Ayrıca, türün genetik ve filogenetik analizleri Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü’nden Dr. Barış Özüdoğru ve Dr. Ilgın Deniz Can tarafından yapıldı. Dr. Ademi Fahri Pirhan ve Dr. Şükrü Arasan laboratuvar süreçlerine desteğini sunarken, Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos makalenin değerlendirme aşamasında, Musa Geçit de saha çalışmaları ve türün yayılışı hakkında gözlemleriyle katkıda bulundu.

Prof. Dr. Hasan Yıldırım, İzmir’in Ödemiş ilçesi Ovacık Yaylası’nda volkanik bir alanda yeni bir göbek otu türü keşfettiklerini belirtti. Bitkinin taç yapraklarının en dibe kadar ayrık olması, bu türü diğerlerinden ayıran önemli bir özellik olduğunu vurguladı. Yapılan çalışmalar sonucunda, bu bitkinin dünyada yayılış gösteren hiçbir göbek otu türüyle bire bir aynı olmadığı kanıtlandı. **DNA çalışmaları ve morfolojik incelemeler**, bu bitkinin yeni bir tür olduğunu ortaya koydu.

İzmir göbek odu türünün iki yakın akrabası bulunuyor. Bunlar Mardin’de ve Sudan’da yayılım gösteren ‘Umbilicus tropaeolifolius’ ve ‘Umbilicus paniculiformis’ türleridir. Prof. Dr. Yıldırım, “Mardin’deki tür Irak, İran ve Orta Doğu’ya kadar uzanıyor. Sudan’daki da tek noktada bilinen farklı bir tür. DNA analizlerinde, bu iki türle yakın akraba çıkan ‘İzmir göbek otu’, özellikle taç yapraklarının dibe kadar ayrılmasıyla belirgin bir şekilde ayrılıyor” dedi.

Prof. Dr. Yıldırım, dünyanın toplam 16 göbek otu türünün varlığını belirtiyor. Türkiye’de daha önce 7 çeşit bulunmaktayken, yeni keşfi ile birlikte ülkemizdeki göbek otu türü sayısının 8’e çıktığını ifade ediyor. Yeni tanımlanan ‘Umbilicus choripetalus’ türü, Türkiye adına önemli bir endemik göbek otu olarak literatüre girdi. Arazi çalışmalarında bitkinin alanda yaklaşık 550 bireyinin tespit edildiğini vurgulayan Yıldırım, Uluslararası Tür Koruma Birliği’nin kriterlerine göre hassas bir popülasyon düzeyine sahip olduğunu ifade ediyor. Her an tehlikeye girebilecek hale gelen bu bitkinin korunması adına Ödemiş ilçesinde yapılması planlanan taş ocağı ve maden çalışmaları gibi faaliyetlere karşı önlemlerin alınması gerekmektedir. ‘İzmir göbek otu’nun korunması, bölgenin ekolojik zenginliğinin sürekl