Ege Üniversitesi’nden Toxoplasma Aşısı Müjdesi!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet Budak, sağlık alanındaki projelerin devamlılığını vurgulayarak, üniversitenin tedavi, tanı ve korunma alanlarında gerçekleştirdiği çalışmalarla yetkinliğini artırmayı sürdürdüğünü ifade etti. Prof. Dr. Budak, Berlin Humboldt Üniversitesi’nden gelen Dr. Özlem Günay Eşiyok’un, insan ve hayvan yaşamını tehdit eden, besi hayvanlarında ekonomik kayıplara yol açan Toxoplasma gondii parazitine karşı aşı geliştirme çalışmalarına başladığını duyurdu. Ayrıca, bu projeyi destekleyen TÜBİTAK’a teşekkür ederek, proje ekibini tebrik etti ve başarılarının devamını diledi.

Toxoplasma gondii paraziti, özellikle bağışıklık sistemi zayıf bireyleri etkileyen oldukça tehlikeli bir mikroorganizmadır. Dr. Özlem Günay Eşiyok, dünya genelindeki popülasyonun yaklaşık %30’unun seropozitif olduğunu belirtti. Bu parazitin enfeksiyonu, bağışıklık sistemi güçlü bireylerde genellikle semptomsuz seyrederken, bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde ciddi komplikasyonlara yol açabilir. Özellikle kronik hastalığı olan, organ nakli yapılmış, kanser tedavisi gören, HIV pozitif veya bağışıklık baskılayıcı tedavi alan bireyler için ölüm riski dahi yaşanabilir. Hamilelik döneminde bu parazit ile karşılaşılması durumunda ise fetüse aktarılması düşüklere, ölü doğumlara ve doğumsal anomalilere neden olabilmektedir.

Dr. Eşiyok, parazitin bulaşma yollarını da detaylandırdı. Sağlıklı bireylerin ve besi hayvanlarının merkezi sinir sistemi organları veya kas hücrelerinde doku kistleri şekline dönüşerek bekleyebildiğini vurguladı. Özellikle doku kisti taşıyan besi hayvanlarının etlerinin iyi pişirilmeden tüketilmesi veya parazit içeren su ve gıdaların alınması insanlarında enfeksiyona yol açan başlıca sebepler arasında yer alıyor. Koyun, keçi ve sığır gibi hayvanlarda parazitin doku kisti oluşturması, bu hayvanların telef olmasına sebep olmakta ve ciddi ekonomik kayıplara yol açmaktadır. Aşının eksikliği nedeniyle, Toxoplasma gondii paraziti ile mücadelede etkin bir strateji geliştirilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Dr. Günay Eşiyok, parazitin genetik yapısının belirlenmesinin, parazit ile mücadeleyi kolaylaştıracağını söyledi. Proje kapsamında, T. gondii parazitinin virülansından –konağını enfekte etme ve hastalık oluşturma yeteneğinden- sorumlu proteinleri saptamak amacıyla yeni nesil bir teknoloji kullanacaklarını açıkladı. Optogenetik yöntemle yürütülecek çalışmada, mavi ışık altında sinyal verme yönteminin kullanıldığı bir proteinin parazit genomuna entegre edilmesi hedefleniyor. Böylelikle parazitin enfeksiyonu sırasında etkili olan ajanların keşfedilmesi sağlanarak, parazit ile mücadele için daha somut adımlar atilabilecek.

Bu bağlamda, Toxoplasma gondii’nin virülansından sorumlu proteinlerin hedeflenmesi için moleküler yöntemler geliştirilecek ve mutant parazit suşları oluşturulabilecektir. Dr. Eşiyok, gelişen teknolojiler ve genom düzenleme tekniklerinin gelecekte etkin aşıların geliştirilmesine önayak olacağını vurguladı. Projenin yürütücüsü Dr. Özlem Günay Eşiyok’un liderliğindeki ekibin diğer üyeleri arasında Ege Üniversitesi Aşı Geliştirme Uygulama ve Araştırma Merkezi öğretim üyeleri Prof. Dr. Mert Döşkaya, Doç. Dr. Aysu Değirmenci Döşkaya, Doç. Dr. Muhammet Karakavuk ve Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji Anabilim Dalı’ndan Do