İran, ABD’yi tazminata davet etti!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İran’ın petrol endüstrisini millileştiren Başbakan Muhammed Musaddık’ın 1953’te ABD’nin desteğiyle devrildiği darbe, İran tarafından açılan bir dava ile gündeme geldi. Mahkeme davanın ilk duruşmasının Tahran’da görüldüğünü duyurdu. Dava, 20’den fazla eyaletten 402 binden fazla İran vatandaşı tarafından açılmış olup, ABD hükümeti ve yetkilileri de dâhil olmak üzere 6 tüzel ve gerçek kişiye karşı yöneltildi.

Musaddık’ın torunu Mahmud Musaddık, sağlık sorunları nedeniyle açıklama yapamadı ancak yazılı olarak, petrolün millileştirilmesinin İran’ın bağımsızlık mücadelesinde kritik bir rol oynadığını ve ülkeyi dış bağımlılıktan kurtardığını belirtti. Darbenin İngiltere ve ABD tarafından planlandığı savunulan açıklamada, halkın ve dini liderlerin desteklediği bu mücadelenin modern İran tarihinde önemli bir dönüm noktası olduğu vurgulandı.

Mahkemede ABD’nin İran hükümetini devirerek ülkenin kaynaklarını yağma ettiği iddiasıyla maddi, manevi ve cezai tazminat talep edildi. Avukat Şami Akdem, İngiltere ve ABD’nin işbirliğiyle gerçekleşen darbenin temel hedefinin İran’daki egemenliği ABD’ye devretmek olduğunu belirtti. Musaddık’ın liderliğindeki millileştirme hareketinin İngiltere’nin çıkarlarına ters düştüğü ve ABD’nin Sovyetler Birliği’nin etkisini dengelemek amacıyla darbeye destek verdiği ifade edildi.

CIA ve İngiliz MI6 istihbarat servislerinin işbirliğiyle gerçekleşen “Ajax Operasyonu” adlı darbe planı, İran’daki siyasi dengeyi bozmayı ve Musaddık’ı devirmeyi amaçlıyordu. 19 Ağustos 1953’te gerçekleşen darbe sonucunda Musaddık iktidardan uzaklaştırılarak Muhammed Rıza Pehlevi yeniden iktidara getirildi. Darbenin ardından İran’ın petrol endüstrisi yabancı şirketlerin kontrolüne geçti.

Tahran’da görülen mahkeme, İran halkının millileştirme hareketini desteklediğini ve bu sürecin ülkede milli duyguların canlanmasını sağladığını yargıç Mecid Hüseyinzade’nin yaptığı açıklamalarla belirtti. Musaddık’ın soyundan gelenlerin davanın takipçisi olduğu ve İran’ın tarihi bağımsızlık mücadelesindeki rolüne vurgu yaparak ABD’nin tazminat ödemesi gerektiğini savunduğu görüldü. Davanın bundan sonraki süreci ve alınacak kararlar merakla bekleniyor.