Yeni Gıda Etiketleme Düzeni Tüketici Haklarını Koruyor!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Tarım ve Orman Bakanlığı, 13 Mart tarihinde güncellenen Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği ile gıda etiketleme ve tüketici bilgilendirme alanında geniş kapsamlı düzenlemeler yapmıştır. Bu yeni düzenleme, gıda ürünlerinin etiketlerinde yer alacak ifadeler ve tüketiciye aktarılacak bilgiler üzerinde önemli değişiklikler getirmektedir.

Yeni yönetmelik çerçevesinde, çocukların fiziksel ve psikolojik gelişimi üzerindeki olumsuz etkiler göz önüne alınarak, şiddeti özendirebilecek veya bu tür çağrışımlar yapabilecek gıda ürünlerinin piyasaya sürülmesi yasaklanmıştır. Özellikle gıdaların, silah, kafatası, beyin gibi özel şekillerde üretilmesi ya da ambalajlanması artık mümkün değildir. Bu durum, çocukların sağlıklı bir gelişim süreci geçirebilmeleri için önemli bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Kılavuzda ‘krema’ teriminin kullanımıyla ilgili de yeni düzenlemeler getirilmiştir. Yönetmelik kapsamı dışında kalan ürünlerde ‘krema’ ifadesinin kullanılması yasaklanırken, bu ürünler için ‘kremsos’ gibi tanımlayıcı terimlerin tercih edilmesi gerekecektir. Ayrıca, bitki çaylarının etiketlerinde hazırlama yönteminin açık bir şekilde belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Etiketler üzerinde yer alacak ifadeler için getirilen sınırlamalar da oldukça dikkat çekicidir. ‘Yüzde 100 doğal’, ‘en doğal’, ‘hakiki’ gibi ifadelerin kullanımı yasaklanmış, sadece ‘doğal’ ifadesinin kullanılabilmesi için ürünlerin hiçbir katkı veya ilave bileşen içermemesi gerekmektedir. Bunun yanı sıra, ambalajlı ürünlerde ‘taze sıkılmış’ veya ‘fırından taze’ gibi ifadelerin bulunmasına da izin verilmeyecektir. Aromalı ürünlerde ise yalnızca ‘aromalı’ ifadesinin yer alması gerekmektedir. Endüstriyel ürünlerde ise ‘ev yapımı’ ibaresinin kullanılması tamamen yasaklanmıştır.

Toplu tüketim yerlerine yönelik olarak yapılan düzenlemeler de dikkat çekmektedir. Restoranlar, kafeler ve yemekhaneler gibi işletmelerde sunulan gıdaların içeriği ve kalori değerinin tüketicilere sunulması zorunlu hale getirilmiştir. Bu bilgilerin, menü, pano, broşür veya dijital ekranlar aracılığıyla paylaşılması gerekecektir. Ayrıca, karekod uygulaması ile bilgi aktarımı yapıldığında işletmelerin ek olarak tüketiciyi bilgilendirmesi gerekecektir; talep eden müşterilere ise bu bilgilerin ayrıca sunulması sağlanacaktır.

Düzenlemeye uyum sağlamak için işletmelere kademeli bir süre tanınmıştır. Ulusal zincir işletmelerin 1 Temmuz tarihine kadar, aynı ilde üç ve üzeri şubesi bulunan işletmelerin 31 Aralık tarihine kadar, diğer işletmelerin ise içerik bildirimi için 31 Aralık 2023’e kadar enerji bildirimi için ise 31 Aralık 2027’ye kadar uyum sağlaması gerekmektedir. Bu durum, tüketicinin ne tükettiğini bilmesinin en doğal hakları olduğu doğrultusunda geliştirilmiştir.

Tüketicilerin konuyla ilgili görüşleri olumlu yöndedir. Örneğin, bir çorbacıda çalışan Feride Özbek, gıda sektöründe şeffaflığın önemine vurgu yaparak “Ne tükettiklerini bilmeleri, sağlıkları açısından da önemlidir.” ifadesini kullanmıştır. Diğer yandan, bir restoranda çalışan Murat Deniz, bu düzenlemelerin müşteriler açısından faydalı olacağını ve tüketicilerin ne yediklerini bilmesinin önemini belirtmiştir. Tayfun Tatar ise, uygulamanın geç kalınmış bir karar olduğunun altını çizerken, bilinçli tüketicilerin bu düzenlemelere daha fazla dikkat edeceğini ifade etmiştir.

Vatandaşlar arasında yapılan değerlendirmelerde, düzenlemelerin önemli ve gerekli olduğu vurgulanmış, hijyenin artırılması ve denetimlerin sıklaştırılması gerekliliği üzerinde de durulmuştur. Sonuç olarak, yeni gıda etiketleme düzenlemeleri, hem sağlık hem de bilgi edinme açısından tüketicilere önemli fay